verslag


STRIPMAKERS BLIKKEN TERUG OP BIJZONDER PROJECT

ZESJARIG STRIPPROJECT OP GROTE MARKT

NADERT FINALE”

Het was druk tijdens de Q&A met Groninger stripmakers in de nieuwe raadszaal in het stadhuis afgelopen donderdag. In het kader van het inspiratiefestival Let’s Gro organiseerde het CBK een middag over de stripestafette die de afgelopen zes jaar te zien was rond de bouwlocatie aan de Grote Markt. Onder leiding van Tonio van Vugt, artistiek directeur van de Stripdagen Haarlem, blikten de stripmakers terug op het succesvolle project. Aansluitend mocht het overwegend jonge publiek zich aan de interruptiemicrofoon melden met vragen. Enthousiasme voor het project bleek de rode draad van de middag…

Vanaf 2012 ‘verstripten’ Groninger striptekenaars de ontwikkelingen rond de Grote Markt op verzoek van het Centrum Beeldende Kunst Groningen (CBK Groningen). Sindsdien hebben zes stripmakers, een duo en een stripcollectief de binnenstadse veranderingen uitgebeeld: achtereenvolgens Sam Peeters, Barbara Stok, Erik Wielaert, Bart Nijstad, Maria van Driel, de Stalinski’s, Jan-Willem Spakman en het negenkoppige collectief Knetterijs. Deze indrukwekkende lijst striptekenaars die allemaal hun wortels in Groningen hebben, verraste gespreksleider en Amsterdammer Tonio van Vugt, die de stripmakers op volgorde van opkomst sprak over hun bevindingen, voorbereidingen en het resultaat.

Sam Peeters beet het spits af. Zijn strip was als eerste te zien. Hij vertelde hoe alle stripmakers van tevoren een thema kregen; een onderwerp dat op een of andere manier een raakvlak had met de situatie op dat moment. Omdat de bouw van het nieuwe Vindicat-gebouw als eerste aan de beurt was, kreeg Peeters het studentenleven als thema toebedeeld. Een mooi onderwerp, vond hij. Peeters: “Voordat ik begon aan het tekenen ben ik langs geweest op Mutua Fides voor een rondleiding, waar me veel is uitgelegd over de mores en het studentenleven. Daar heb ik toen alles in geuren en kleuren meegemaakt. Vooral de geuren natuurlijk.”

In de raadszaal blikten alle stripmakers terug op dit bijzonder stripproject op Grote Markt

Vindicatgebouw
Het idee van de thematisch aanpak had een logische oorsprong: omdat de bouw gefaseerd plaatsvond, werd de tekenaars verzocht steeds de actuele situatie als uitgangspunt te nemen. In de strip van Peeters was bijvoorbeeld te zien hoe het oude Vindicatgebouw werd afgebroken. Datzelfde konden de Groningers zien in de strip van Barbara Stok, die als tweede aan de beurt was: in haar strip werd de Oostwand gesloopt en dat is op de achtergrond zichtbaar. Stok: “Dat was nog best ingewikkeld want ik moest als het ware in de toekomst werken. Toen ik de strip tekende, stonden de gebouwen er nog.”

Een vraag uit de zaal voor Stok: of ze het niet jammer vond om een strip te maken die maar eventjes te zien is? “Ik heb daar wel over nagedacht, maar het idee dat mijn strip zo groot midden in de stad te zien was, vond ik uiteindelijk toch mooier. Wat ik me toen wel realiseerde was dat ik daardoor extra mijn best moest doen: ik fiets er bijna elke dag langs en dan moet ik me niet ergeren aan wat ik heb gemaakt.”

Bekende Groningers
Om het voor zichzelf interessant te houden, stopte Stok allerlei extra laagjes in de strip. “In eerste instantie volg je een hondje door de binnenstad, maar als je beter kijkt zie je steeds meer bekende Groningers opduiken. En dan nog de bouwwerkzaamheden op de achtergrond.” Peeters en de Stalinski’s hebben die werkwijze ook gehanteerd: namens de Stalinski’s gaf Eva Staal aan dat zij en haar zus Anne die kunst van Peeters en Stok hadden afgekeken. Staal: “Omdat de strip er zo lang hangt, is het leuk om er iedere keer weer iets in te kunnen ontdekken.”

Een vaste klant tijdens grote bouwprocessen is stadsarcheoloog Gert Kortekaas, die de bodem afgraaft op zoek naar sporen van vroegere beschavingen. Indertijd dat Gert en zijn team bezig waren, was stripmaker Erik Wielaert aan de beurt. Zijn historische strip beeldde het stadse verleden uit, van 300 jaar voor Christus tot en met de oplevering van het Forum. Met klassieke kijkplaten gaf hij de voorbijgaande Groninger een mooi inkijkje in de eigen geschiedenis, opgehangen aan allerlei archeologische bodemschatten. Wat Wielaert het meest is bijgebleven, zijn de gesprekken met de archeoloog. “Ik had niet direct iets met archeologie, maar gaandeweg heb ik het wel gekregen. Ik heb er veel van opgestoken, dat was een mooie bijvangst.”

Selfie-strip
Of de makers veel reacties kregen, wilde Van Vugt weten. Bart Nijstad, die Wielaert opvolgde, kreeg heel verrassende. “Mensen beoordeelden mijn werk heel inhoudelijk. Ze vermoedden dat ik een heel kritische mening had, alsof het Forum ons letterlijk door de strot was geduwd. Nu wordt het Forum in mijn strip inderdaad opgegeten, maar dat was om uit te beelden dat het ontwerp een reis maakt: van het hoofd naar het eindresultaat. Maar goed, iedereen mag erin zien wat hij wil.”

Ook Maria van Driel kreeg veel reacties. Haar selfie-strip is goede reclame geweest. Van Driel: “Veel mensen hebben me daardoor echt leren kennen als striptekenaar. Dat was mooi.” Eva Staal valt haar bij: “Mensen denken automatisch dat je heel goed bezig bent, omdat je zo groot midden in de stad hangt.”

De Stalinski’s kozen voor het Forum als huiskamer van de stad, een term die destijds werd gebruikt om het Forum te positioneren. Eva Staal: “Op dat moment was ik vooral bezig met sprookjes en Anne met Tinder-horror. Toen hebben we die beide zaken samengevoegd en zo ontstond er het verhaal van Prins Tammo die voor zijn Tinder-date naar het Forum gaat. Hij heeft er een afspraakje en zo konden we mooi alles van binnen laten zien.”

D’Olle Grieze
Jan-Willem Spakman, bekend onder zijn online alias Wimpie Comics, is vooral actief op Facebook en Instagram. Spakman: “Daar knal ik altijd alle kanten op, lekker grof. Voor deze opdracht moest ik natuurlijk een beetje rustig aan doen, maar ik wilde wel per se een klassieke strip-strip maken. Dus drie plaatjes, met tekstballonnen en een grap. Ik heb gekozen voor twee figuurtjes: het nieuwe Forum en de oude Martinitoren. Inderdaad, d’Olle Grieze. Ik het begin is het voor die twee nieuwe buren nog even wennen, maar in mijn laatste strip zijn ze dikke matties.” Om er lachend aan toe te voegen: “Zoals het straks ook met de Stadjers zal gaan.”

Voor de gloednieuwe strip van Knetterijs, de laatste in de reeks, waren alle negen leden van het Groningse grafische gezelschap aanwezig: Douwe Dijkstra, Jan Hamstra, Maarten Huizing, Jaime Jacob, Anne Margo Stapert, Megan de Vos, Tsjisse Talsma, Senne Trip en Kalle Wolters zaten strategisch op de voorste bankjes van de raadszaal. Van Vugt, onder de indruk van het werk, liep keurig het rijtje af: hij wilde van iedereen weten hoe de strip in elkaar stak. Sanne Trip, voor de middag woordvoeder van Knetterijs, legde uit dat de optocht van Groningers ons uiteindelijk naar het Forum brengt. “En voor de verbinding tussen de platen is steeds cultuurwethouder Paul de Rook te zien, met een gouden schaar om het lint door te knippen. Onderweg ziet hij kinderen, sporters, studenten, wetenschappers, muzikanten, zakenmensen en gewone Stadjers; zo had ieder van ons een thema. De laatste in de rij was Jaime Jacobs: “Bij mij waren de thema’s op. Op mijn plaat komt alles en iedereen samen, aan de finish, bij het Forum zelf. Daar zien we of de wethouder het redt om het Forum te openen.”

Lofuitingen
Na de rondgang langs de makers was het tijd voor de vragen uit de zaal. De mooiste werd bewaard voor het laatst: een van de aanwezigen stak haar loftuitingen niet onder stoelen of banken. Ze was gegrepen door de strips met de verhalen erachter. Ze vertelde hoe jammer het zou zijn als er na al die jaren geen overzichtsalbum zou verschijnen met alle strips erin. “Ik weet dat het meer een opmerking is dan een vraag, maar maak er alsjeblieft een mooi boek van.” Niemand sprak haar tegen, het applaus voor die suggestie kwam uit ieders tenen. Sam Peeters besloot de middag in stijl: “Ik hoop ook dat het album er komt, maar tot die tijd zijn er nog zoveel mooie strips om te lezen. Dus doe eens gek, ga naar de boekhandel, koop een paar strips of graphic novels en laat je verrassen.”

De laatste strip van het collectief Knetterijs is nog t/m voorjaar 2019 op de bouwschutting op de Grote Markt te zien. Alle strips vind je op www.cbkgroningen.nl.

Stefan Nieuwenhuis

Jenne Hoekstra

Facebook
Google+
http://kunstenstad.nl/2018/11/06/finale-stripproject-nadert">
Twitter
YouTube
Pinterest
LinkedIn
MEER KUNST & STAD

Marthe krijgt bewijs van erkenning

Marthe van de Grift heeft het Hendrik de Vriesstipendium 2018 gewonnen in de categorie beeldende kunst. "Het was ergens superraar. Ik wilde er van tevoren niet te veel op hopen, dus toen mijn naam werd genoemd was ik echt overdonderd. Stond ik daar ineens, met een bos bloemen..."

LEES MEER >

Esme in haar nopjes met prijs

Esmé van den Boom heeft het Hendrik de Vries-stipendium 2018 in de categorie literatuur gewonnen. "Het klinkt misschien arrogant, maar ik heb al de hele tijd het gevoel dat ik met een heel goed plan rondloop, dus ik zou er hoe dan ook mee aan de slag gaan. Dat staat vast. Maar natuurlijk liever mét prijs."

LEES MEER >

Vrouwelijk naakt in de kunst

In het CBK vond een prikkelende paneldiscussie plaats over vrouwelijk naakt in de kunst. Aanleiding voor het gesprek was de #metoo-discussie van de afgelopen maanden. De vrouw in de kunst is een subject geworden, niet langer een object...

LEES MEER >

Stipendium wekt Wad Indianen tot leven

Koos Buist heeft het Hendrik de Vriesstipendium 2017 gewonnen in de categorie beeldende kunst. Hij won de prijs voor zijn fantasierijke plannen rond de imaginaire Wad Indianen. Op de vraag of Buist gelukkig is met de kansen die het stipendium hem biedt, reageert hij gedecideerd: "Absoluut. Het is een welkome en aangename verrassing..."

LEES MEER >
Meer Kunst & Stad